วันก่อนผมได้อ่านเอนทรี Reducing Noises with Linear BBS ของ @sirn อีกครั้ง (ถ้ามีเวลา ลองอ่านเอนทรีนั้นด้วยก็ดีนะครับ ไม่ยาวมาก) เอนทรีนั้นพูดถึงระบบเว็บบอร์ดของเว็บไซต์ 2ch ที่ใช้ระบบของเว็บมาจัดการสังคม:
- ใช้ระบบการโพสต์แบบไม่ลงชื่อ (Anonymous) เพื่อไม่ให้มีการจับกลุ่มคุยกันหรือเกิดมาเฟียประจำเว็บ
- และใช้ระบบการตั้งกระทู้แบบ Linear (ไม่รู้จะแปลเป็นภาษาไทยว่าอะไร) เพื่อไม่ให้มีกระทู้รบกวนมากเกินไป
ย่อหน้าสุดท้ายของเอนทรีนั้นลงท้ายไว้ว่า
แน่นอนว่านี่ก็แลกมาด้วยการใช้งานที่ดูเข้าใจยากในช่วงแรก หากจะลองทำในเมืองไทยคงได้พบกับเสียงตอบรับยอดแย่จากกลุ่มผู้ใช้ที่พยายามกระเสือกกระสนสร้างตัวตนของตัวเองและเปลี่ยนพื้นที่ส่วนรวมให้เป็นกฏกู แต่ถึงแบบนั้นผมก็ยังคิดว่ามันเป็นหนทางเดียวที่สามารถลด noise ที่เกิดขึ้นจากตัวเว็บและสร้างการสนทนาที่ไม่ตามน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพที่สุดครับ
วันที่ผมอ่านเอนทรีนี้ครั้งแรกก็อ่านผ่านไปโดยไม่ได้ใส่ใจอะไรมาก แอบเห็นด้วยเล็กๆ แต่รอบหลังนี้ผมพบว่า จากการทดลองทำโดยไม่ได้ตั้งใจ (หรือ อ.มะนาวตั้งใจ?) ผลที่ออกมาก็ไม่ได้แย่นัก
กรณีนั้นคือเว็บไซต์รับตรง คณะวิศวะฯ ม.เกษตรครับ
ในเว็บบอร์ดของเว็บรับตรงฯ ผู้ใช้จะตั้งกระทู้หรือตอบกระทู้ได้เลยโดยไม่ต้องสมัครสมาชิก โดยคนที่ตั้งกระทู้จะไม่มีช่องให้ใส่ชื่อเจ้าของ กระทู้ที่ตั้งจะมีชื่อคนตั้งเป็น Anonymous ทั้งหมด
ส่วนเวลาตอบกระทู้นั้นผู้ใช้ใส่ชื่อ อีเมล และเว็บไซต์ได้ แต่เพื่อความปลอดภัย อ.มะนาวก็แก้ธีมไม่ให้แสดงอีเมลและเว็บไซต์ออกมา จะเห็นแค่ชื่อ พร้อมคำว่า (not verify) ห้อยท้าย แต่ว่าไม่ได้ตัดช่องพวกนี้ออก เพราะคิดว่าคงไม่เป็นไร (เกร็ด: จริงๆ แล้วใช้โมดูล Anonymous Comment ได้ เดี๋ยวค่อยไปติดตั้งอีกที)
มีทีมงานแค่ไม่กี่คนเท่านั้นที่ตั้งกระทู้และตอบกระทู้โดยมีชื่อติดไว้ได้ คือ
ชื่อ webteam นั้นทีแรกพวกเรากะว่าจะให้ทีมงานทุกคนปิดบังตัวตนกัน โดยให้ทุกคนใช้ชื่อ webteam ทั้งหมด แต่พอเปิดเว็บจริงผลปรากฎว่าทุกคนลืมล็อกเอาท์ออกจากแอคเคานท์ตัวเองกันหมด คุณ webteam ก็เลยถูกลืมไปในที่สุด
ดังนั้นเว็บบอร์ดก็เลยเคลื่อนไหวด้วยระบบกึ่งๆ ไม่ลงชื่อ ที่น่าแปลกใจคือถึงแม้ว่าส่วนตอบกระทู้จะลงชื่อได้ แต่ส่วนใหญ่ก็จะไม่ลงชื่อ ตรงนี้ไม่แน่ใจเหมือนกันว่าเพราะอะไร น้องบางส่วนก็ตั้งชื่อแบบตั้งตามสถานการณ์ เช่น จขกท., อยากได้วิศวะเกษตร ส่วนอีกหลายคนก็ตั้งชื่อแบบใช้ชื่อเดิมตลอดภายในเว็บบอร์ด
ผลจากการใช้ระบบนี้ที่คาดไม่ถึงคือเรื่องวุ่นวาย ดราม่าเกิดไม่เยอะเท่าที่คิดไว้ ส่วนใหญ่เวลามีคนเถียงกันจะเลิกเร็ว เพราะไม่รู้จะว่าใคร กรณีที่น้องลงชื่อและถูกด่ามากมีแค่กรณีเดียวคือน้องที่ใช้ชื่อ "นักเรียนทหาร" ที่มีน้องคนอื่นตั้งกระทู้ด่าโดยเฉพาะ ประโยชน์อีกอย่างนึงคือ ถึงแม้น้องจะเคืองอะไรกันในเว็บบอร์ดก็จะไม่มีผลอะไรกับโลกแห่งความเป็นจริง โดยเฉพาะถ้าคู่กรณีได้รับคัดเลือกมาเรียนด้วยกันทั้งคู่
ในขณะที่สแปมก็ไม่ได้เยอะนัก ในช่วงแรกใช้วิธีให้คิดเลขก่อนถ้าสงสัยว่าโพสต์นั้นน่าจะเป็นสแปม จนถึงช่วงหลังที่เว็บเริ่มติดกูเกิลมากขึ้น สแปมเริ่มมากจนต้องเปลี่ยนมาเป็นให้คิดเลขทุกครั้งที่โพสต์ ซึ่งก็กันได้อยู่หมัด ตรงนี้ก็ยังไม่รู้ว่าทำไมแค่คิดเลขถึงกันสแปมได้ ต้องแอบดูเทคนิคจาก Drupal ต่อไป :)
ส่วนมาเฟียประจำเว็บนั้นก็คือทีมงานนี่เอง แต่ในกรณีนี้ เพื่อให้น้องๆ รู้ว่าคำตอบไหนน่าเชื่อถือ ดังนั้นมาเฟียประจำเว็บเลยเป็นสิ่งจำเป็น (บางครั้งมาเฟียประจำเว็บอย่างผมก็แอบเกรียนเหมือนกัน ชอบตอบกระทู้เอาฮาพาออกทะเล :P)
สุดท้ายเว็บบอร์ดก็เปิดให้ทำงานได้ตามปกติตลอด 4 เดือนกว่าๆ ที่ผ่านมา โดยไม่มีใครบ่นว่ารำคาญ หรืออยากได้ระบบสมาชิกเพิ่ม ถึงตรงนี้ผมคิดว่าระบบโพสต์แบบไม่ลงชื่อก็พอมีโอกาสใช้ในเมืองไทยได้ผลเหมือนกัน และน่าจะใช้ได้กับเว็บบอร์ดที่ผู้ใช้ไม่ต้องการสังคมภายในเว็บมากนัก แต่กับเว็บบอร์ดอื่นๆ จะใช้ได้หรือเปล่า คงต้องทดลองกันต่อไป
ปัญหาที่เจอแล้วแก้ไม่ได้ในตอนนี้คือ
- ยังมีกระทู้ซ้ำๆ กันอยู่เยอะมาก ตอนนี้แก้ปัญหาด้วยวิธีเดียวคือมีคำถามที่ถามบ่อยไว้ให้อ่านก่อนถาม ซึ่งก็ช่วยลดลงได้เยอะ แต่ก็ยังมีหลุดมาบ้างนิดหน่อย
- แต่การแก้ปัญหาวิธีนี้ให้ได้ผลดีต้องแก้แบบเชิงรุกหน่อย คือต้องชิงเดาคำถามที่น้องน่าจะถามแล้วเพิ่มไว้ก่อนเลย ที่ผ่านมาผมเดาไม่ถูก เลยรอให้มีกระทู้เยอะๆ ก่อนแล้วค่อยไปเพิ่ม ซึ่งกว่าจะถึงจุดนั้นเว็บบอร์ดก็เริ่มรก และ อ.ก๊อง ก็เหนื่อยมากแล้ว
- ส่วนใหญ่น้องตั้งชื่อกระทู้ไม่สื่อถึงคำถามเลย เช่น สงสัยคับ, ช่วยตอบหน่อย, ไม่ค่อยเข้าใจอ่ะครับ คนอื่นที่จะเข้ามาหาข้อมูลตามอ่านกระทู้เก่าไม่ได้
- ตั้งกระทู้ไม่ตรงหมวดหมู่ ต้องใช้อำนาจย้ายกระทู้อยู่เป็นพักๆ
- เท่าที่ใช้มาคิดว่าปัญหาคือ น้องพยายามจะตั้งกระทู้ในหมวดที่คนเข้าไปใช้เยอะๆ ก่อนเพื่อให้ได้คำตอบเร็วๆ หรือไม่ก็ตั้งกระทู้ในห้องแรกที่เข้าไปโดยไม่สนใจว่าเป็นห้องไหน
- ถ้าใช้ระบบแท็กจะแก้ปัญหาได้หรือไม่? หรือน้องจะไม่ใส่แท็กกันเลย?
- เท่าที่ใช้มาคิดว่าปัญหาคือ น้องพยายามจะตั้งกระทู้ในหมวดที่คนเข้าไปใช้เยอะๆ ก่อนเพื่อให้ได้คำตอบเร็วๆ หรือไม่ก็ตั้งกระทู้ในห้องแรกที่เข้าไปโดยไม่สนใจว่าเป็นห้องไหน
ตอนนี้ก็ยังคิดไม่ออกว่าปัญหาแบบนี้จะแก้ได้ยังไง
ปล. งานเว็บรับตรงนี้ได้ประสบการณ์เยอะมากครับ คงมีกระทู้ในซีรีย์นี้อีกเป็นพักๆ :)
ปลล. นี่มันยาวกว่าเอนทรีต้นเรื่องเยอะเลย จะมีคนอ่านจบมั๊ยเนี่ย